fot. Marta Smoczyńska

Warsztaty parateatralne

Proponujemy twórcze uczestnictwo w warsztatach parateatralnych, podczas których zapoznajemy się z wybranymi formami sztuki parateatralnej, na stałe wpisanymi w krajobraz historii sztuki. Już od tzw. "pierwszej awangardy", działania interdyscyplinarne i interaktywne stają się powszechnie stosowanymi metodami ekspresji.

W 1916 roku w "Cabaret Voltaire" w Zurychu, rodzi się dadaizm, negujący tradycyjne pojmowanie sztuki, balansując na granicy kiczu, dziecięcej zabawy i żartu.

Od tej chwili odbiorca sztuki staje się jej aktywnym uczestnikiem: autorem i aktorem.

W 1934 roku, Marcel Duchamp zostaje uznany ojcem nieustannie powstających, trudnych do zdefiniowania form parateatralnych. Uczestnicząc twórczo w warsztatach parateatranych, poznajemy kilka z nich:

• Asamblaż (z fr. zbiór) - określenie dla dzieła przestrzennego, zbudowanego z nieartystycznych obiektów. Idea asamblażu wywodzi się od kubistycznych kolaży . Wybitni polscy asamblażyści to: Włodzimierz Borowski, Władysław Hasior, Tadeusz Kantor. Ostatni z nich tworzył tzw. ambalaże , czyli opakowania. Praktykę ambalażu przeniósł później do happeningu .
• Environment (z ang. sztuka otoczenia) - forma wywodząca się z wczesnych happeningów. Są to duże realizacje przestrzenne, w które widz może wejść. Z czasem termin ten został wyparty przez termin instalacje.
• Happening (z ang. wydarzenie) - spektakl parateatralny. Nazwa wywodzi się od akcji, która miała miejsce w Nowym Yorku pod koniec lat pięćdziesiątych. Pojawiła się w tytule tejże akcji "Eighteen happenings in six parts", której autorem był Allan Kaprow. Happening ma charakter widowiska, bez teatralnej intrygi czy anegdoty, ważnym elementem współtworzącym wydarzenie jest przypadek.
• Performance - ang. "występ, spektakl"; najbardziej nieskrępowana, pozbawiona reguł, wymykająca się definicjom forma wypowiedzi artystycznej. Już sam fakt obecności artysty, stanowi dzieło sztuki.
• Body art (z ang. sztuka ciała) - performerzy uczynili przedmiotem działań również własne ciało. Wybitnymi polskimi przedstawicielami w/w form są: Jerzy Bereś, Mirek Rogala, Zbigniew Warpechowski, Alicja Żebrowska.